پایان نامه ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین با استفاده از تکنیک تاپسیس فازی

ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان در زنجیره تامین با استفاده از تکنیک FTOPSIS

 

چکیده

در طول سال­ های اخیر انتخاب تامین­ کننده مناسب در زنجیره تامین به یک موضوع استراتژیک مهم تبدیل شده است. بنابراین ماهیت این تصمیمات معمولا پیچیده و ساختار نیافته است. از طرفی فرآیند انتخاب تامین کننده مناسب که قادر به فراهم کردن نیاز خریدار از نظر محصولات با کیفیت با قیمت مناسب و در یک زمان مناسب و در یک حجم مناسب باشد یکی از ضروری­ ترین فعالیت­ ها برای ایجاد زنجیره تامین مناسب است. ماهيت اين نوع تصميم­ ها معمولا پيچيده و فاقد ساختار مشخصي است. در اين پژوهش پس از بیان مقدمه ای درباره موضوع حاضر، به بررسی مفهوم انتخاب تامین کنندگان و مطالب مرتبط با آن پرداخته شده و پیشینه ای از تحقیقات مشابه آورده شده است، سپس به مراحل انجام روش پژوهش پرداخته شده است. در طی انجام پژوهش از معيارهاي عملكرد كمي و كيفي سیستم کیفیت، سیستم مالی، سیستم هزینه و سیستم تولید و زیربعدهای آن­ ها براي تعيين مناسب­ ترين تامين كننده استفاده شده است که از طریق پرسش از خبرگان به دست آمده اند. همچنین از عبارت­ هاي كلامي كه به وسيله خبرگان ارائه مي­ شود براي ارزيابي و تعيين عملكرد هر تامين كننده نسبت به هر معيار و تعيين وزن معيارها استفاده شده است. رتبه­ بندي­ هاي كلامي به وسيله اعداد فازي بيان شده اند و در نهايت از روش تصميم­ گيري چندمعياره در محيط فازي شامل تكنيك ­های FAHP و FTOPSIS براي انتخاب تامين كنندگان استفاده شده است. در پایان ضریب نزدیکی گزینه ­ها بیان شده که به ترتیب برای هر تامین کننده عبارت است از ۰٫۵۱۶، ۰٫۴۸۱، ۰٫۴۹۸، ۰٫۰۴۵۲ و ۰٫۵۰۸ و همچنین رتبه­ بندی از تامین کننده­ ها ارائه شده است.

 

کلمات کلیدی: تامین کنندگان، انتخاب، زنجیره تامین، معیار، رتبه بندی، FAHP، FTOPSIS.

 

 

فهرست مطالب

فصل اول : کلیات پژوهش

۱-۱- مقدمه

۱-۲- بيان مسئله

۱-۳- اهداف پژوهش

۱-۳-۱- هدف اصلی

۱-۳-۱- اهداف فرعی

۱-۴- سوالات پژوهش

۱-۵- قلمرو پژوهش

۱-۵-۱- قلمرو موضوعی پژوهش

۱-۵-۲- قلمرو زمانی پژوهش

۱-۵-۳- قلمرو زماني پژوهش

۱-۶- روش تحليل داده ­ها

۱-۶-۱- روش FAHP

۱-۶-۲- روش FTOPSIS

۱-۷- تعريف برخی واژگان تخصصي پژوهش

۱-۸- تعریف عملیاتی

 

فصل دوم : مباني نظري پژوهش

۲-۱- مقدمه

۲-۲- ساختار پژوهش

۲-۳- تعاریف مدیریت زنجیره تامین

۲-۴- تاریخچه مدیریت زنجیره تامین

۲-۵- فرآیندهای مدیریت زنجیره تامین

۲-۶- سطوح عملکرد مدیریت زنجیره تامین

۲-۷- اهداف مدیریت زنجیره تامین

۲-۸- مشكلات زنجيره تامين

۲-۹- اطلاعات در زنجيره تامين

۲-۹-۱- فوايد اطلاعات در زنجيره تامين

۲-۹-۲- انواع اطلاعات قابل اشتراک گذاري در زنجيره تامين

۲-۱۰- دیدگاه‌های تئوریک زنجیره تامین

۲-۱۰-۱- تئوری سازمانی و مدیریت زنجیره تامین

۲-۱۰-۲- دیدگاه انتخاب استراتژیک

۲-۱۰-۳- دیدگاه منبع محور

۲-۱۰-۴- دیدگاه مدیریت آگاهی (دانایی)

۲-۱۱- تکنیک‌های انتخاب تامين‌کننده

۲-۱۱-۱- مدل‌های وزنی خطی

۲-۱۱-۲- مدل‌های برنامه‌ریزی ریاضی

۲-۱۱-۳- مدل‌های آماری

۲-۱۲- تصمیم­گیری چند معیاره فازی

۲-۱۲-۱- روش تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)

۲-۱۲-۲- روش تصمیم‌گیری FTOPSIS

۲-۱۳- پژوهش ­هاي علمي انجام شده

۲-۱۳-۱- پژوهش ­هاي خارجي

۲-۱۳-۲- پژوهش ­هاي داخلی

فصل سوم : روش شناسي پژوهش

۳-۱- مقدمه

۳-۲- معرفی مدل پژوهش

۳-۳- جامعه آماری

۳-۴- انتخاب خبره

۳-۵- ابزار و روش­ جمع ­آوری داده­ ها

۳-۶- تصمیم ­گیری چند معیاره فازی

 

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ­ها

۴-۱- مقدمه

۴-۲- داده­ های توصیفی

۴-۳- بومی­سازی معیارهای اصلی و فرعی مدل مورد استفاده

۴-۴- محاسبه‌ نرخ سازگاری ماتریس‌های مقایسه‌ی زوجی فازی

۴-۵- تجزیه و تحلیل داده‌ها با FAHP

۴-۶- تجزیه و تحلیل داده‌ها با FTOPSIS

 

فصل پنجم : نتیجه­ گیری و پیشنهادات

۵-۱- مقدمه

۵-۲- مروری مختصر بر هدف، مسئله و چگونگی کار

۵-۳- نتایج

۵-۴- پیشنهادات کاربردی

۵-۵- بحث

۵-۶- پیشنهادهایی برای پژوهش­ های آینده

۵-۷- محدودیت­ های پژوهش

 

منابع و مآخذ

فهرست جداول

جدول ۲-۱: شاخص‌های تصادفی گاگوس و بوچر (۱۹۹۸)

جدول ۲-۲: خلاصه پژوهش­هاي خارجي و داخلي انجام شده

جدول ۳-۱ : مدل پژوهش آویلا و همکاران (۲۰۱۲)

جدول۳-۲: نمونه جدول پرسشنامه بومی سازی

جدول۳-۳: طیف زبان شناسی فازی

جدول۳-۴: نمونه پرسشنامه مقایسات زوجی

جدول ۴-۱: میانگین نظرات کارشناسان را در خصوص مرتبط بودن هر یک معیارهای اصلی و  فرعی

جدول ۴-۲: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در رابطه با معیارهای اصلی

جدول ۴-۳: محاسبه CR ماتریس اعداد میانی معیارهای اصلی مربوط به ماتریس تجمیع نظرات خبرگان

جدول ۴-۴: محاسبه‌یCR ماتریس اعداد حد بالا و پایین معیارهای زیر ساختی مربوط به ماتریس تجمیع نظرات خبرگان

جدول ۴-۵: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در رابطه با معیارهای اصلی

جدول ۴-۶: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی چهار معیار اصلی

جدول ۴-۷: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی چهار معیار  اصلی

جدول ۴-۸: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در رابطه با معیار فرعی سیستم کیفیت

جدول ۴-۹: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی چهار زیر معیار فرعی سیستم کیفیت

جدول ۴-۱۰: وزن نهایی معیارهای فرعی سیستم کیفیت

جدول ۴-۱۱: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در رابطه با معیار فرعی سیستم مالی

جدول ۴-۱۲: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی چهار زیر معیار فرعی سیستم مالی

جدول ۴-۱۳: وزن نهایی معیار فرعی سیستم مالی

جدول۴-۱۴: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در مورد زیر معیار سیستم هزینه

جدول ۴-۱۵: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی

جدول ۴-۱۶: وزن نهایی

جدول ۴-۱۷: ماتریس تجمیع نظرات خبرگان در رابطه با معیارهای معیارهای فرعی سیستم تولید

جدول ۴-۱۸: درجات امکان­پذیری برای هر حالت دو تایی چهار معیارهای فرعی سیستم تولید

جدول ۴-۱۹: وزن نهایی معیارهای فرعی سیستم تولید

جدول ۴-۲۰: جدول اوزان نهایی

جدول ۴-۲۱: وزن فازی معیارها

جدول۴-۲۲: ماتریس تصمیم فازی

جدول۴-۲۳: راه­حل­های ایده آل منفی و مثبت

جدول۴-۲۴: فاصله هر گزینه از راه حل های ایده آل منفی و مثبت

جدول۴-۲۵: ضریب نزدیکی گزینه ­ها

جدول۵-۱: معیارهای اصلی و فرعی منتخب برای حل مدل

فهرست روابط

رابطه ۳-۱: میانگین هندسی حد بالا و حد پایین اعداد فازی مثلثی

رابطه ۳-۲ : بردار وزن m

رابطه ۲-۳ : بردار وزن g

رابطه ۳-۴ : بزرگترین مقدار ویژه برای m

رابطه ۳-۵ : بزرگترین مقدار ویژه برای g

رابطه ۳-۶ : شاخص سازگاری m

رابطه ۳-۷ : شاخص سازگاری g

رابطه ۳-۸ : نرخ سازگاری (CR)

رابطه ۳-۹ : گزينه­ داراي بيشترين

رابطه ۳-۱۰ : گزينه­ داراي کمترین

رابطه ۳-۱۱: عناصر ماتريس نرماليزه شده وزن دار

رابطه ۳-۱۲: راه حل ايده آل مثبت و ايده آل منفي

رابطه ۳-۱۳: فاصله گزينه iام از ايده آل مثبت

رابطه ۳-۱۴: فاصله گزينه iام از ايده آل منفی

رابطه ۳-۱۵: نزديکي نسبي گزينه‌ها به راه حل‌هاي ايده‌آل

فهرست اشکال

شکل ۲-۱: ساختار كلي يك زنجيره تامين

شکل ۲-۲: سیستم یکپارچه مدیریت دانش برای بازاریابی زنجیره تامین

شکل ۳-۱: معیارهای انتخاب تامین کنندگان

شکل ۴-۱: رتبه­ بندی گزینه ­ها

×